Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Gió có hướng và tính chất khác nhau theo mùa trong phạm vi rộng lớn, mùa đông thổi từ đất liền ra biển, mùa hè thổi từ biển vào đất liền: Đây là hiện tượng gió thay đổi hướng theo mùa, gắn liền với sự chênh lệch nhiệt độ và áp suất giữa lục địa và đại dương. Việt Nam nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của gió mùa châu Á.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Miền Bắc Việt Nam có hai mùa gió mùa rõ rệt: gió mùa Đông Bắc lạnh khô và gió mùa Tây Nam nóng ẩm.
  • Nông nghiệp ở nhiều vùng phụ thuộc vào lượng mưa do gió mùa mang lại.
  • Gió mùa Đông Bắc tràn về báo hiệu mùa đông đã đến.

Các cách sử dụng nâng cao

• "gió mùa đông bắc": chỉ loại gió mùa thổi từ phương đông bắc vào mùa đông, thường mang theo không khí lạnh và khô.

  • Đợt gió mùa đông bắc cường độ mạnh khiến nhiệt độ miền Bắc giảm sâu.

• "gió mùa tây nam": chỉ loại gió mùa thổi từ phía tây nam vào mùa hè, thường mang theo hơi ẩm và gây mưa lớn.

  • Gió mùa tây nam hoạt động mạnh gây mưa lớn diện rộng cho Tây Nguyên và Nam Bộ.

• "chế độ gió mùa": cụm từ dùng trong khí tượng học để chỉ hệ thống thời tiết đặc trưng bởi sự đảo chiều gió theo mùa.

  • Khí hậu Việt Nam chịu sự chi phối chủ yếu của chế độ gió mùa.

Biến thể và từ gần giống

• Gió mậu dịch (gió Tín phong) (danh từ): loại gió thổi quanh năm từ các vùng áp cao cận nhiệt đới về xích đạo, khác với gió mùa thay đổi theo mùa.
• Gió đất, gió biển (danh từ): loại gió nhỏ, cục bộ, hình thành do sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm giữa đất liền và mặt nước, khác với quy mô rộng lớn của gió mùa.

Từ đồng nghĩa

• Gió mùa rét (danh từ): thường dùng để chỉ cụ thể gió mùa đông bắc mang theo không khí lạnh.
• Gió mùa hạ (danh từ): thường dùng để chỉ cụ thể gió mùa tây nam hoặc đông nam vào mùa hè.

Các cụm từ liên quan

• Đón gió mùa: chỉ hoạt động hoặc trạng thái chịu ảnh hưởng trực tiếp của đợt gió mùa.
  • Các tỉnh ven biển miền Trung đang đón đợt gió mùa đông bắc đầu tiên.
• Mùa gió mùa: chỉ khoảng thời gian trong năm khi một loại gió mùa cụ thể hoạt động.
  • Mùa gió mùa đông bắc ở miền Bắc thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau.

Thành ngữ liên quan

• "Trông trời, trông đất, trông mây / Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm" (Ca dao): Câu ca dao phản ánh sự quan sát, dự đoán thời tiết, trong đó "trông gió" bao hàm việc theo dõi hướng gió, đặc biệt là gió mùa, để biết thời tiết sắp tới.
• "Gió mùa về rồi, lạnh lắm đấy!": Câu nói thông dụng báo hiệu sự thay đổi thời tiết khi gió mùa đông bắc tràn về.

1. d. Gió có hướng và tính chất khác nhau theo mùa trong phạm vi rộng lớn, mùa đông thổi từ đất liền ra biển, mùa hè thổi từ biển vào đất liền. Việt Nam nằm trong khu vực gió mùa châu Á.